Technokompleks LRJ to nie dzieło neandertalczyka. Odkrycie zmienia pogląd na prehistorię Europy
1 lutego 2024, 12:39Homo sapiens pojawił się w północnej części Europy ponad 45 000 lat temu, na wiele tysięcy lat zanim z południa zniknął neandertalczyk. Szczątki znalezione w jaskini Ilsenhöhle w Ranis w Niemczech pozwalają też po raz pierwszy zidentyfikować przedstawiciela technokompleksu LRJ (Lincombian-Ranisian-Jerzmanowician). To zespół europejskich kultur archeologicznych, do którego należy m.in. kultura jerzmanowicka. Odkrycie dokonane przez międzynarodowy zespół naukowy kierowany przez specjalistów z Instututu im. Maxa Plancka może rozstrzygnąć spór o to, kto – neandertalczyk czy człowiek współczesny – był twórcą LRJ.
Słoneczniki dbają o siebie nawzajem. Poruszają się tak, by rzucać na sąsiada jak najmniej cienia
28 sierpnia 2024, 08:52Darwin był pierwszym naukowcem, który zwrócił uwagę na ruchy nutacyjne roślin. Od tamtej pory badający je uczeni dowiedzieli się, że te zwykle koliste lub wahadłowe ruchy służą, między innymi, poszukiwaniu podpory przez pędy. Jednak ruchy nutacyjne wykonuje też podążający za słońcem słonecznik. I, jak wszyscy wiemy, chodzi tutaj o zwrócenie się w stronę źródła światła. Jednak, jak dowodzą naukowcy z Izraela i USA, nie jest to działanie wyłącznie samolubne. Okazuje się bowiem, że gęsto rosnące słoneczniki poruszają się tak, by rzucać jak najmniej cienia na sąsiadujące rośliny.
Skład mikrobiomu jelitowego żyraf zależy od gatunku, a nie od diety
26 lutego 2025, 08:54Skład mikrobiomu jelit żyraf jest nie tyle determinowany tym, co jedzą, ale do jakiego gatunku należą, informują naukowcy z Uniwersytetu w Uppsali i Brown University. Uczeni badali związki pomiędzy dietą a mikrobiomem jelit trzech gatunków żyraf żyjących w Kenii. Ich badania pomogą w ochronie źródeł pożywienia tych zagrożonych wyginięciem zwierząt.
Dane pod kontrolą: jak skutecznie zapobiegać ich utracie w cyfrowym świecie?
29 sierpnia 2025, 17:43Jeden niepozorny błąd - źle wpisany adres e-mail, przypadkowo udostępniony plik w chmurze czy dokument pozostawiony w biurowej drukarce - może kosztować firmę naprawdę wiele. W dzisiejszym świecie dane to jeden z najcenniejszych zasobów, a ich ochrona staje się równie ważna jak zabezpieczenie pieniędzy czy sprzętu. Co istotne, zagrożenia nie zawsze przychodzą z zewnątrz - często wynikają z codziennej, rutynowej komunikacji. Dlatego zapobieganie utracie firmowych danych to temat, którego nie można odkładać na później. Jak robić to skutecznie? Odpowiadamy.
Żegnamy Birutė Galdikas, ostatnią z wielkich „Trimates Leakeya”
27 marca 2026, 17:47Przed trzema dniami zmarła Birutė Galdikas, ostatnia z „Trimates Leakeya” (termin „trimate” pochodzi od połączenia „tri” z „primate”). Tym mianem określano trzy słynne badaczki dużych małp człekokształtnych w ich naturalnym środowisku: zamordowaną w 1985 roku badaczkę goryli Dian Fossey, Jane Goodall, badaczkę szympansów o której śmierci informowaliśmy w ubiegłym roku, oraz Birute Galdiskas, która przez 50 lat badała orangutany i walczyła o ocalenie tych niezwykłych zwierząt.
Wiemy, kim byli chrześcijanie w pogańskim Wilnie
15 lipca 2026, 13:25Przed przyjęciem chrztu przez Litwę w 1387 roku Wilno uchodziło za miasto pogańskie. Jednak w centrum miasta, przy ulicy Bokšto, odkryto cmentarzysko funkcjonujące od drugiej połowy XIII do XIV wieku, na którym praktykowano pochówek szkieletowy zgodny z tradycją chrześcijańską. Zmarłych układano na wznak, na osi wschód–zachód, a w ich grobach archeolodzy znaleźli krzyże i enkolpiony (relikwiarze). Ponad pięćset zachowanych grobów wiąże się z tzw. civitas Ruthenica, dzielnicą ruską wzmiankowaną w kronice Wiganda z Marburga z 1383 roku. Naturalnym jest więc pytanie o pochodzenie tamtejszej ludności. Czy byli to migranci, czy też populacja miejscowa, która przyjęła prawosławie.
Małpia metoda na przekraczanie dróg
7 września 2006, 07:37Szympansy wpadły na pomysł, w jaki sposób bezpiecznie przekraczać drogi. Jak odkryli naukowcy, samce ochraniają samice i młode, zajmując pierwsze i ostatnie miejsca w szeregu (małpy idą gęsiego).
Zmysły oszukują mózg
12 kwietnia 2007, 15:13Zmysły wydają się ze sobą ściślej połączone niż do tej pory sądzono. Kombinując ze sobą bodźce, można więc dość łatwo oszukać mózg. Doświadczamy wtedy rzeczy, które w rzeczywistości nie miały w ogóle miejsca.
Wyszukiwarki pomagają wielkim serwisom
22 sierpnia 2007, 13:20W Journal of Computer-Mediated Communication ukazało się omówienie badań, z których wynika, iż użytkownicy Internetu zanadto ufają wynikom wyszukiwania w Google'u.
Dlaczego grypa atakuje zimą?
6 marca 2008, 11:08Naukowcy pracujący dla Amerykańskiego Instytutu Zdrowia donoszą, iż znaleźli prawdopodobną przyczynę wzrostu zachorowalności na grypę w czasie zimy. Jeśli ich odkrycie zostanie potwierdzone, może stanowić przełom w zrozumieniu tej choroby i poszukiwaniu metod walki z nią.
